Kennisbank
Een Scorecard opzetten in vijf stappen
Aan het eind heb je een korte lijst cijfers die je team elke week langsloopt, met bij elk cijfer een eigenaar en een weekdoel. Zo zet je zelf een EOS Scorecard op. Vijf stappen in de volgorde van EOS Worldwide, van de eerste keuze van je cijfers tot de wekelijkse bespreking in de Level 10 meeting.
In het kort
- Je zet een Scorecard op door eerst vijf tot vijftien wekelijkse cijfers te kiezen, waar het kan cijfers over activiteit.
- Per cijfer maak je één persoon verantwoordelijk en spreek je een weekdoel af.
- Je houdt de cijfers dertien weken naast elkaar bij, zodat je patronen ziet.
- Elke week bespreek je de Scorecard in de Level 10 meeting, en het probleem achter een cijfer naast het doel los je daar op.
Wat een Scorecard je oplevert
Een Scorecard is een overzicht op één pagina met de cijfers die week voor week laten zien of je bedrijf op koers ligt. Hoe hij is opgebouwd en waarin hij verschilt van de balanced scorecard, lees je in de uitleg over de EOS Scorecard.
De Scorecard is een van de hulpmiddelen uit EOS, het model dat Gino Wickman beschreef in zijn boek Traction. Zodra hij draait, ligt er elke week een lijst op tafel die laat zien waar je bedrijf naast het doel zit. Daardoor hoef je niet langer overal zelf achteraan te zitten om te weten hoe het gaat. Dat vaste weekmoment hoort bij ritme, de derde factor van executiekracht.
Een probleem dat je in week twee ziet, is nog klein.
De vijf stappen om een Scorecard op te zetten
EOS Worldwide beschrijft het opzetten van een Scorecard in vijf stappen, en die volgorde houd ik hier aan. In de blog over de Scorecard begint EOS Worldwide één stap eerder, bij je doelen. Welke cijfers bij je doelen horen, ook buiten EOS, staat in een stappenplan om KPI's te kiezen. Twijfel je over voorspellende cijfers en cijfers achteraf, lees dan eerst hoe leading en lagging indicators verschillen.
Stap 1: Kies vijf tot vijftien wekelijkse cijfers
Stel de vraag die EOS Worldwide zelf voorstelt: aan welke cijfers zie je elke week dat je bedrijf van koers raakt? Schrijf eerst alle kandidaten op en houd er daarna vijf tot vijftien over. Kies waar het kan cijfers over activiteit, zoals uitgebrachte offertes of verkoopgesprekken: die bewegen voordat de omzet beweegt. Toets elk cijfer met één vraag: kun je er binnen een week iets aan doen? Is het antwoord nee, dan hoort het volgens EOS waarschijnlijk niet op de Scorecard.
Stap 2: Maak per cijfer één persoon verantwoordelijk
Schrijf achter elk cijfer één naam. Die persoon levert het cijfer elke week aan en legt uit waarom het op of naast het doel zit. Zo weet iedereen bij wie hij moet zijn als een cijfer afwijkt.
Stap 3: Spreek per cijfer een weekdoel af
Leg per cijfer vast vanaf welke waarde het voor die week op koers ligt, bijvoorbeeld een aantal offertes of verkoopgesprekken. Maak het doel specifiek, haalbaar en betekenisvol. Met een vast doel hoef je in het overleg niet te bespreken hoe een cijfer voelt: het zit erop of eronder.
Stap 4: Houd dertien weken naast elkaar bij
Zet de cijfers in één overzicht: één regel per cijfer, met de eigenaar en het weekdoel ervoor en de weken ernaast. Vul elke week het echte cijfer in en houd de laatste dertien weken in beeld. Zo zie je een patroon en reageer je niet op één slechte week. Spreek ook af wie de hele lijst vóór het wekelijkse overleg compleet maakt.
Stap 5: Bespreek de Scorecard elke week in de Level 10 meeting
Loop de lijst elke week door in de Level 10 meeting, het vaste weekoverleg van je leiderschapsteam. Ligt een cijfer op koers, dan ga je door naar het volgende. Ligt het ernaast en zit er een probleem achter, zet het dan op de lijst met knelpunten, de Issues List in EOS. Die knelpunten los je in hetzelfde overleg op met IDS: benoemen, bespreken, oplossen.
Wil je zien waar de Scorecard in dat wekelijkse overleg valt, bekijk dan de Level 10 agenda stap voor stap.
Bronnen: EOS Worldwide, What Is an EOS Scorecard?; EOS Worldwide, The EOS Scorecard: How to Measure What Actually Drives Your Business; de downloadpagina van EOS Worldwide; en Traction van Gino Wickman (2012). EOS Scorecard is een handelsmerk van EOS Worldwide.
Drie valkuilen bij het opzetten van een Scorecard
In diezelfde blog noemt EOS Worldwide zes veelgemaakte fouten. Drie ervan vang je al op met stap 1 en 2: te veel cijfers, vooral cijfers achteraf en geen duidelijke eigenaar. Deze drie spelen pas als de Scorecard draait.
Doelen die altijd op groen staan
Staat je Scorecard week na week op groen, dan zijn de doelen waarschijnlijk te makkelijk en blijven problemen verborgen. Staat bijna alles op rood, dan passen de doelen niet bij hoe je bedrijf draait. EOS Worldwide adviseert doelen die kloppen met de werkelijkheid en net iets van je team vragen.
Cijfers bespreken zonder iets op te lossen
Wordt de Scorecard een rapport dat je voorleest, dan praat je over afwijkingen, leg je ze uit en ga je door. Er verandert dan niets. EOS ziet de Scorecard als aanleiding voor een beslissing: een cijfer naast het doel gaat daarom naar de lijst met knelpunten.
De Scorecard nooit bijstellen
Volgens EOS is je eerste versie zelden je laatste. Wat een halfjaar geleden iets voorspelde, zegt nu misschien niets meer. Vervang daarom cijfers die niets blijken te voorspellen, en stel de doelen bij als je bedrijf verandert.
Van een lange lijst naar je eerste Scorecard
Een lijst met kandidaten is zo gemaakt. Het werk zit in het kiezen: welke cijfers zeggen iets over volgende week, en welke vertellen alleen hoe de vorige ging?
Ik loop de kandidaten met je leiderschapsteam één voor één langs. Per kandidaat stel ik de toets die EOS Worldwide zelf voorstelt: doe je er iets mee als hij twee weken achter elkaar naast het doel zit? Zou niemand daarvan opkijken, dan gaat hij eraf. Zo pak ik het aan als we in je bedrijf het EOS-model in de praktijk brengen.
Staat de lijst, dan houd ik de wekelijkse bespreking vast tot elke eigenaar zijn cijfer uit zichzelf aanlevert en toelicht. Daardoor draagt je team de Scorecard zelf, en loopt niet elke vraag over de cijfers via jou.
Veelgestelde vragen over het opzetten van een Scorecard
Hoe zet je een Scorecard op?
Je zet een Scorecard op in vijf stappen: kies vijf tot vijftien wekelijkse cijfers, maak per cijfer één persoon verantwoordelijk, spreek per cijfer een weekdoel af, houd dertien weken naast elkaar bij en bespreek de Scorecard elke week in de Level 10 meeting. Die volgorde komt van EOS Worldwide, de organisatie achter het EOS-model.
Wat als je bedrijf te ingewikkeld lijkt voor vijftien cijfers?
Een Scorecard hoeft je hele bedrijf niet uit te leggen. Volgens EOS Worldwide gaat het om de paar cijfers die je resultaat aandrijven, als een wekelijkse polsslag van je bedrijf. Een kleiner leiderschapsteam zit volgens EOS eerder bij vijf cijfers, een groter team eerder bij vijftien.
Wat als een cijfer niet elke week te meten is?
Zoek dan voor je Scorecard het cijfer dat eraan voorafgaat. Klanttevredenheid zie je niet elke week, het aantal binnengekomen klachten wel. De winst op een project zie je pas achteraf, de uren boven de begroting kun je wekelijks tellen. Zo krijg je een cijfer waar je binnen de week nog iets aan kunt doen.
Horen financiële cijfers op een Scorecard?
Financiële cijfers mogen op een Scorecard, zoals het saldo op de bank of de omzet van deze week. EOS Worldwide raadt wel af om alleen financiële cijfers te volgen. Cijfers over activiteit, zoals verkoopgesprekken of verstuurde offertes, laten eerder zien waar je resultaat naartoe gaat.
Wie wordt eigenaar van een cijfer waar meerdere mensen aan werken?
Ook dan krijgt het cijfer op de Scorecard één eigenaar. Eigenaarschap betekent volgens EOS Worldwide niet dat die persoon alles in de hand heeft wat het cijfer beïnvloedt. Hij zorgt dat het cijfer elke week zichtbaar is en dat er iets gebeurt als het naast het doel zit. Wie dat wordt, lees je af aan de Accountability Chart: de seat die over dat werk gaat, krijgt het cijfer.
Krijgt elke afdeling een eigen Scorecard?
Een afdeling kan een eigen Scorecard krijgen, met dezelfde basis: wekelijkse cijfers, één eigenaar per cijfer, een weekdoel en een vaste bespreking. EOS Worldwide raadt aan te beginnen met de Scorecard van het leiderschapsteam. Gebruik je die consequent, dan breid je de Scorecard uit naar afdelingen, zoals sales met leads en offertes of de operatie met werk dat op tijd klaar is.
Heb je speciale software nodig voor een Scorecard?
Voor een Scorecard is geen speciale software nodig. EOS Worldwide stelt een gratis Scorecard-template beschikbaar, die je downloadt nadat je een formulier hebt ingevuld. Een gewone spreadsheet met de opbouw uit stap 4 van het stappenplan werkt ook.
Wat is een Measurable op een Scorecard?
Een Measurable is in EOS één cijfer op de Scorecard: een getal dat je elke week telt, met één eigenaar en één weekdoel. EOS Worldwide gebruikt het woord voor elk cijfer op de lijst, van de omzet van deze week tot het aantal verkoopgesprekken. De vijf tot vijftien cijfers die je in stap 1 kiest, zijn dus je Measurables.
Weet je nog niet welke cijfers erop horen?
Begin je Scorecard met de juiste cijfers
In een kennismaking stellen we bij je huidige cijfers de vraag uit stap 1: zie je hieraan elke week dat je bedrijf van koers raakt? Daarna kijken we samen welke stap daarbij past.
