Kennisbank
Een Accountability Chart maken in vijf stappen
Een praktisch stappenplan om zelf een Accountability Chart op te stellen, zodat helder wordt wie waarover beslist en niet elke knoop meer bij jou belandt.
Vijf stappen, van de functies tot een chart die je elk kwartaal levend houdt.
In het kort
- Je maakt een Accountability Chart door eerst de functies te tekenen die je bedrijf de komende zes tot twaalf maanden nodig heeft, en pas daarna de namen in te vullen.
- Per functie beschrijf je zo'n vijf hoofdrollen: de uitkomsten waar die functie voor staat.
- Daarna zet je per functie één eindverantwoordelijke en toets je met de GWC-check of die persoon op de goede plek zit.
- Elk kwartaal kijk je de chart opnieuw na, zodat beslissingen op de juiste plek blijven vallen.
Wat een Accountability Chart je oplevert
Kort gezegd is een Accountability Chart een overzicht van de functies in je bedrijf en wie voor elke functie eindverantwoordelijk is. Per functie staat er precies één naam, de persoon die de knoop doorhakt. Wil je eerst weten hoe de chart is opgebouwd, lees dan wat een Accountability Chart is.
De term komt uit het bewezen EOS-model waarmee ik werk, beschreven in het boek Traction van Gino Wickman. In een apart artikel lees je hoe het EOS-model werkt. Na de vijf stappen weet iedereen in je team bij wie een beslissing hoort. Daardoor hoef jij niet meer elke vraag zelf te beantwoorden. Zo ontstaat duidelijkheid, de eerste factor van executiekracht.
Werk zonder eigenaar blijft liggen, tot jij het zelf oppakt.
De vijf stappen om een Accountability Chart te maken
Je werkt van boven naar beneden, in de volgorde die EOS aanhoudt. Twijfel je over de bovenste seats, lees dan eerst wat de integrator in het EOS-model doet.
Stap 1: Teken de functies, niet de personen
Teken de structuur die je bedrijf de komende zes tot twaalf maanden nodig heeft, ook als die er nu nog anders uitziet. Begin met drie hoofdfuncties: sales en marketing, operatie, en financiën en administratie. Daarboven komt de Integrator, die de hoofdfuncties laat samenwerken, en boven of naast de Integrator de Visionary. Vervul jij nu allebei, teken ze dan toch als twee aparte seats. Werk daarna verder naar beneden, tot iedereen in je bedrijf een seat heeft.
Stap 2: Beschrijf per functie de hoofdrollen
Schrijf onder elke seat zo'n vijf hoofdrollen: de resultaten die die seat moet opleveren. Houd het bij uitkomsten, zoals nieuwe opdrachten binnenhalen of de planning sluitend houden. Een lijst met losse taken hoort in een functieomschrijving. Gino Wickman houdt in Traction vijf hoofdrollen aan. EOS Worldwide schrijft in zijn downloadbare chart maximaal vijf, op zijn uitlegpagina vijf tot zeven.
Stap 3: Zet per functie één eindverantwoordelijke
Zet pas nu namen op de chart, één per seat. Met twee eigenaren heeft een seat in de praktijk geen eigenaar, want de een wacht op de ander. Iemand mag wel meerdere seats hebben, en in een kleiner bedrijf is dat normaal. Zet de naam dan bij elke seat apart. Heeft een seat nog niemand, laat hem dan zichtbaar leeg.
Stap 4: Toets of de juiste persoon op de juiste plek zit
Loop per naam de GWC-check uit EOS langs. Die check gaat over de seat. Of iemand bij je bedrijf past, toets je in EOS apart aan je kernwaarden. Get it: snapt deze persoon de rol, de verwachtingen en de cultuur? Want it: wil hij dit werk ook echt doen? Capacity: heeft hij de tijd, de vaardigheden en de emotionele en verstandelijke ruimte voor de rol? Alle drie moeten ja zijn. Is één antwoord nee, dan zit iemand op de verkeerde seat, en dat vraagt om een ongemakkelijk gesprek.
Stap 5: Maak de chart levend
Leg nieuwe beslissingen voortaan bij de seat waar ze horen. Loop de chart elk kwartaal na, en tussendoor bij elke wijziging: een nieuwe medewerker, iemand die vertrekt of een rol die verschuift. Een chart die niemand meer bekijkt, lost niets op.
Bronnen: EOS Worldwide, How to build an Accountability Chart, de downloadpagina van EOS Worldwide en Traction van Gino Wickman (2012). Accountability Chart is een handelsmerk van EOS Worldwide.
Drie valkuilen bij het maken van een Accountability Chart
EOS Worldwide noemt vijf veelgemaakte fouten. Deze drie spelen bij het opstellen. Twee namen op één seat voorkom je al met stap 3. Hoeveel mensen er onder één leidinggevende passen, lees je in de uitleg over de Accountability Chart.
De chart om je huidige team heen tekenen
Vertrek je vanuit de mensen die er nu zijn, dan teken je de gewoontes van nu na en valt een ontbrekende functie niet op. Het werk dat niemand oppakt, blijft dan liggen tot het toch op jouw bureau belandt.
Het lastige gesprek overslaan
Bij de GWC-check blijkt soms dat iemand die al lang meedraait, niet op de goede seat zit. Stel je dat gesprek uit, dan klopt de chart alleen op papier.
De chart na de sessie wegleggen
Een chart die je één keer tekent, loopt binnen een paar maanden achter op je bedrijf. Iedereen valt terug op de oude routine. EOS adviseert hem daarom elk kwartaal opnieuw te bekijken.
Hoe ik de chart met je team uitteken
Zelf een Accountability Chart tekenen klinkt simpel, maar in de praktijk loopt het vaak vast bij stap vier. Dan moet je namelijk hardop zeggen dat iemand niet op de juiste plek zit, en dat is lastig als je die persoon al jaren kent of zelf hebt aangenomen.
Ik doe deze oefening met je van buitenaf, zonder de politiek en de geschiedenis die binnen je bedrijf spelen. Ik durf de ongemakkelijke vraag te stellen of iemand wel op de goede seat zit, juist omdat ik daar geen belang bij heb. Deze oefening is een vast onderdeel van het werken volgens EOS, en van het bredere traject waarin ik de drie petten van de ondernemer voor je uit elkaar trek.
Als de namen staan, houd ik vast tot je team de beslissingen ook echt op die seats neemt. Daardoor krijg jij ruimte terug voor de koers en de groei van je bedrijf.
Veelgestelde vragen over het maken van een Accountability Chart
Hoe maak je een Accountability Chart?
Je maakt een Accountability Chart in vijf stappen: teken de functies, beschrijf per functie de hoofdrollen, zet per functie één eindverantwoordelijke, toets met de GWC-check of die persoon past, en loop de chart elk kwartaal na. Die volgorde komt uit het EOS-model: eerst de structuur, pas daarna de mensen.
Begin je met de functies of met de mensen?
Met de functies. Wie een Accountability Chart om het huidige team heen tekent, legt vooral bestaande gewoontes vast. Teken daarom eerst de seats voor de komende zes tot twaalf maanden en zet er pas daarna namen bij. Dan zie je ook welke seats nog leeg zijn en welke op jouw naam staan.
Wat is de GWC-check?
De GWC-check is de toets uit het EOS-model waarmee je nagaat of iemand op de juiste seat van je Accountability Chart zit. GWC staat voor Get it, Want it en Capacity to do it. Alle drie moeten ja zijn, anders past de seat niet bij die persoon.
Mag één persoon meerdere functies invullen?
Ja, op een Accountability Chart mag één persoon meerdere seats hebben. In een kleiner bedrijf is dat normaal, en vaak gaat het om de eigenaar. Teken die seats dan toch los van elkaar en zet de naam bij elke seat apart. Zo zie je op de chart hoeveel petten iemand draagt, en welke seat je als eerste aan iemand anders kunt geven zodra het bedrijf groeit.
Hoe vaak moet je de Accountability Chart bijwerken?
Je werkt de Accountability Chart elk kwartaal bij, en tussendoor zodra je structuur of je mensen veranderen. Het kwartaalmoment past bij het vaste ritme waarin je ook Rocks, de kwartaaldoelen uit EOS, vastlegt. Beweegt de chart niet mee, dan klopt hij na een paar maanden niet meer.
Hoe leg je rollen en verantwoordelijkheden vast?
Je legt rollen en verantwoordelijkheden vast op een Accountability Chart: per seat schrijf je zo'n vijf hoofdrollen als uitkomsten op en zet je er één eindverantwoordelijke bij. Bewaar de chart op één plek die het hele team kent, zodat iedereen kan nakijken bij wie een vraag hoort. Hoe je die hoofdrollen kiest, staat in stap 2 van het stappenplan.
Wat doe je als iemand niet op de juiste seat van je Accountability Chart zit?
Voer eerst het gesprek: laat zien welke vraag van de GWC-check een nee kreeg en waarom. Kijk daarna samen of een andere seat beter past. EOS gaat ervan uit dat sommige mensen na het invullen op een andere plek terechtkomen. Past geen enkele seat, dan is dat volgens EOS een teken dat iemand niet meer bij het bedrijf past. Blijft een seat daardoor leeg, laat dat dan zichtbaar op de Accountability Chart staan tot je er de juiste persoon voor hebt. Een lege seat laat zien wat er nog moet gebeuren.
Is er een gratis template voor een Accountability Chart?
EOS Worldwide biedt de Accountability Chart als gratis template aan: je vult op eosworldwide.com een formulier in en krijgt het hulpmiddel kosteloos. Een template geeft je alleen de vorm. Vul hem in dezelfde volgorde in als het stappenplan: eerst de seats en hun hoofdrollen, pas daarna de namen.
Zelf niet uit die vier of vijf seats?
Teken de kaart samen in een gesprek
Bij veel eigenaren staat hun naam op vier of vijf seats. In een gesprek tekenen we samen welke functies je bedrijf nodig heeft, en zie je meteen welke nog op jou leunen.
