Kennisbank

Uit de operatie stappen: een stappenplan in vijf stappen

Hiermee deel je je eigen week opnieuw in. Na afloop weet je welk werk je zelf houdt, welk werk een andere eigenaar krijgt en in welke volgorde je het overdraagt. Van een week op papier tot een lijst die je elk kwartaal opnieuw bekijkt.

Miranda Pompert kijkt in de camera vanachter een raam waarin een bedrijventerrein weerspiegelt

In het kort

  • Je stapt uit de operatie door eerst een week lang op te schrijven wat je doet en hoeveel tijd elke activiteit kost.
  • Daarna sorteer je alles in drie stapels: wat je zelf houdt, wat iemand anders kan overnemen en wat weg kan.
  • Per taak leg je vast wie hem overneemt en wanneer, en je draagt één taak tegelijk over.
  • De uren die vrijkomen, gaan naar je eigen rol als ondernemer, en elk kwartaal kies je de volgende taak.

Wat uit de operatie stappen je oplevert

Uit de operatie stappen gaat over je hele week: welk werk je zelf blijft doen, en welk werk een andere eigenaar krijgt. Na deze vijf stappen heb je een lijst van je activiteiten, met bij elke activiteit de stapel waar hij op hoort. De eerste overdracht staat gepland. Wil je eerst weten hoe je in de operatie terechtkwam, lees dan waarom het werk bij jou blijft liggen.

De stappen bouwen voort op Delegate and Elevate, het hulpmiddel waarmee leiders in het EOS-model hun eigen werk sorteren. Elke taak die je overdraagt, krijgt een nieuwe eigenaar in je team. Daar draait het om bij eigenaarschap, de tweede factor van executiekracht.

Een lijst zonder namen is nog geen overdracht.

De vijf stappen om uit de operatie te stappen

Je werkt van je hele week naar één taak tegelijk. Naast EOS gebruik ik in stap 2 en 4 de indeling van Julian Birkinshaw en Jordan Cohen uit Harvard Business Review.

Stap 1: Breng je week in kaart

Schrijf een week lang op welke activiteiten je doet en hoeveel tijd elke activiteit kost. Wees concreet: offertes nalopen, de weekplanning maken of meewerken aan een klus bij een vaste klant. EOS Worldwide houdt voor zo'n lijst vijftien tot dertig activiteiten aan. Kom je onder de vijftien, dan ben je nog niet grondig genoeg. Kom je boven de dertig, dan schrijf je losse taken op.

Stap 2: Sorteer je taken in drie stapels

Leg elke activiteit op een van de drie stapels: wat je zelf houdt, wat iemand anders kan overnemen en wat weg kan. Stel bij elke activiteit de twee vragen uit Delegate and Elevate, het EOS-hulpmiddel dat je activiteiten over vier vakken verdeelt: doe ik dit graag, en ben ik er goed in? Werk dat je niet graag doet, gaat naar iemand anders, ook als je er goed in bent. Voor de stapel 'weg' stel je de vraag van Julian Birkinshaw en Jordan Cohen: kan ik hier nu mee stoppen zonder nadelige gevolgen?

Stap 3: Leg het overdraagbare vast

Beantwoord voor elke taak op de stapel voor iemand anders vier vragen. Wie neemt hem over, wat moet die persoon nog leren, wanneer vindt de overdracht plaats en waaraan zie je dat het goed gaat? Die vragen komen uit de vierde stap van Delegate and Elevate. Zet bij elke taak één naam, zodat vastligt wie hem straks draagt. Hoe het werk zelf gaat, schrijf je op in een korte werkinstructie.

Hoe je zo'n werkinstructie opschrijft, staat in het stappenplan om een SOP te maken.

Stap 4: Draag gefaseerd over

Draag één taak tegelijk over. Birkinshaw en Cohen maken onderscheid tussen werk dat je met weinig moeite kunt overdragen en werk dat eerst anders ingericht moet worden. Begin bij het werk dat zonder veel moeite over kan. Daarbinnen gaat volgens EOS als eerste het werk weg dat je niet graag doet en ook niet goed kunt. Als ondergrens houdt EOS minstens één activiteit per kwartaal aan. Pak de volgende taak pas op als de nieuwe eigenaar de vorige zelfstandig draagt.

Elke taak zelf draag je over in drie bewegingen. Die staan in stap 3 van het stappenplan om te leren delegeren.

Stap 5: Bouw een terugvalvrij systeem

Zet de uren die vrijkomen meteen in je agenda, voor het werk dat alleen jij kunt doen, zoals de koers van je bedrijf en je belangrijkste relaties. Spreek per overgedragen taak ook af wie het werk doet als de nieuwe eigenaar ziek of op vakantie is, zodat het dan niet naar jou terugvalt. Kies daarna elk kwartaal de volgende taak van je lijst. Zo werkt EOS ook met Delegate and Elevate: in het kwartaaloverleg komt de lijst terug op tafel.

Bronnen: EOS Worldwide, What is Delegate and Elevate? en Julian Birkinshaw en Jordan Cohen, Make Time for the Work That Matters, Harvard Business Review (2013). Delegate and Elevate is een handelsmerk van EOS Worldwide.

Drie valkuilen als je uit de operatie stapt

EOS Worldwide noemt vijf veelgemaakte fouten bij Delegate and Elevate. Deze drie gaan over je hele week. De andere twee, de verkeerde persoon kiezen en te snel overdragen, horen bij het overdragen van één taak.

Werk houden omdat je er goed in bent

Werk dat je goed kunt, belandt makkelijk op de stapel die je zelf houdt, ook als het je energie kost. EOS noemt dit de valkuil waar leiders het vaakst in trappen: ze denken dat niemand het zo goed kan als zij. Iemand anders kan het goed genoeg, en jouw tijd is elders meer waard.

Werk over de schutting gooien

Een taak doorschuiven zonder te zeggen wie er eigenaar van wordt, noemt EOS dumpen. Delegeren is het eigenaarschap overdragen, met duidelijke afspraken erbij. Dumpen kost volgens EOS vertrouwen.

De lijst maar één keer maken

Je bedrijf groeit door, en daarmee verandert welk werk bij jouw rol hoort. Een lijst van vorig jaar laat alleen zien wat toen klopte. EOS laat je de lijst daarom minstens eens per jaar opnieuw maken.

Hoe ik met je door je week heen loop

Bij stap 2 wordt het spannend. Daar komt werk op tafel dat je al jaren zelf doet, en waar je trots op bent. Juist dat werk leg je het minst makkelijk op de stapel van een ander.

Ik loop je lijst met je door en stel bij elke activiteit dezelfde vraag: moet jij dit doen, of is het zo gegroeid? Daarna kijk ik met je team wie welke taak kan overnemen. Ik zet de overdrachten in een volgorde die je bedrijf aankan. Zo begint ook het Doorbraaktraject: eerst de diagnose van waar het vastloopt, daarna de structuur die het werk overneemt.

Na elke overdracht zorg ik dat het werk bij de nieuwe eigenaar blijft, tot het vangnet uit stap 5 staat. Daardoor blijven de uren die vrijkomen van jou.

Veelgestelde vragen over het stappenplan uit de operatie

Hoe stap je in vijf stappen uit de operatie?

Je stapt in vijf stappen uit de operatie: breng een week lang je activiteiten en je tijd in kaart, sorteer ze in drie stapels (zelf houden, overdragen, weg) en leg per taak vast wie hem overneemt en wanneer. Daarna draag je één taak tegelijk over en zet je de uren die vrijkomen in je agenda. Elk kwartaal kies je daarna de volgende taak van je lijst.

Wat doe je met taken die alleen jij kunt?

Taken die alleen jij kunt, houd je bij het uit de operatie stappen als je ze ook graag doet. Werk dat je graag doet en beter kunt dan bijna iedereen, noemt EOS je Unique Ability, een begrip van Dan Sullivan. Daar gaan de uren naartoe die vrijkomen. Kijk wel eerlijk waarom een taak op die stapel ligt. Kun jij hem alleen omdat niemand anders weet hoe het gaat, dan is het overdraagbaar werk dat nog niet is vastgelegd.

Moet je ook werk overdragen dat je graag doet?

Werk dat je graag doet en goed kunt, mag je volgens Delegate and Elevate houden, ook als je uit de operatie stapt. Kijk wel naar de uren die erin gaan. Blijft er daardoor geen tijd over voor de koers van je bedrijf, draag dan een deel over en houd het stuk zelf dat je het liefst doet.

Wat doe je als niemand in je team het werk kan overnemen?

Kan niemand een taak van je overnemen, dan heb je bij het uit de operatie stappen drie routes. Je kunt iemand het werk leren: Delegate and Elevate vraagt bij elke overdracht welke training de nieuwe eigenaar nodig heeft. Je kunt het werk anders inrichten, zodat het minder vakkennis vraagt. Birkinshaw en Cohen noemen dat herontwerp op de lange termijn. En je kunt iemand aannemen, maar pas als je weet welk werk die persoon van je overneemt.

Welke week kies je om je tijd bij te houden?

Kies voor het stappenplan uit de operatie een week die zo gewoon mogelijk is, dus geen vakantieweek en niet de drukste week van het jaar. Vul de lijst daarna aan met werk dat minder vaak terugkomt, zoals de maandafsluiting, de jaargesprekken of de jaarplanning. Je agenda van de afgelopen maanden helpt je die terug te vinden.

Wat is Delegate and Elevate?

Delegate and Elevate is een hulpmiddel uit het EOS-model waarmee je je eigen activiteiten over vier vakken verdeelt. Per activiteit stel je twee vragen: doe ik dit graag, en ben ik er goed in? Wat je niet graag doet, draag je over. EOS streeft naar minstens 80 procent van je leidinggevende werk in de twee bovenste vakken. In het stappenplan uit de operatie is het de basis voor stap 2 en 3.

Wat is het verschil tussen delegeren en uit de operatie stappen?

Bij delegeren draag je één taak over aan iemand in je team. Bij het uit de operatie stappen kijk je naar al je activiteiten tegelijk: wat je houdt, wat een andere eigenaar krijgt, wat weg kan en in welke volgorde je overdraagt. Het hulpmiddel Delegate and Elevate van EOS laat het verschil al in de naam zien. Je draagt werk over, en de uren die vrijkomen besteed je volgens EOS aan werk dat je graag doet en goed kunt.

Miranda Pompert, strategische wederhelft voor MKB-ondernemers

Over de auteur

Miranda Pompert, strategische wederhelft voor MKB-ondernemers

Miranda Pompert is de strategische wederhelft van mkb-ondernemers met 10 tot 50 medewerkers. In EOS-termen heet dat een integrator. Het verschil: in EOS neemt de integrator de dagelijkse leiding over. Bij Miranda blijft die bij de ondernemer en staat zij ernaast. Ze denkt mee over de koers en bouwt mee aan de structuur waardoor het bedrijf doorgroeit zonder dat alles via de eigenaar loopt. Ze is Lean Black Belt en werkt met de principes van het EOS-model, maar is geen EOS Implementer.

Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026

Lastig om je eigen week te sorteren?

Leg je week samen op tafel in een gesprek

Neem je agenda van de afgelopen week mee. In een gesprek leggen we de eerste activiteiten op de drie stapels, en zie je welk werk nog bij jou ligt.